Projecten

Omschrijving

Het onderzoek aan het bufferbekken (winter 2024 – 2025) situeert zich aan de zuidelijke rand van de Romeinse nederzetting (vicus). De enorme densiteit aan archeologische sporen wijst op zeer intensief gebruik van deze gronden gedurende de Romeinse periode. De sporen zijn niet zo zeer de restanten van woningen. De zuidelijke grens van de vicus in de 1^ste en 2^de eeuw kon hier duidelijk worden vastgesteld in de opgraving.

In een vroege fase deden de terreinen vermoedelijk dienst als achtererven van meer noordelijker gelegen bewoning. Men legde een waterput aan met daarrond enkele drenkpoelen en vermoedelijke beerkuilen.

In de loop van de 2^de eeuw worden nog veel meer kuilen op het terrein gegraven, vermoedelijk in de eerste plaats om leem te ontginnen of artisanale doeleinden. Verschillende kuilen werden nadien volgestort met nederzettingsafval. De vondsten getuigen van een rijke cultuur op deze plaats, op basis van onder meer geïmporteerd luxe-aardewerk, sieraden en zelfs enkele zilveren munten. Opvallend is dat de kuilen ook vaak smeedslakken of fragmenten van ovenwanden bevatten, wat duidt op artisanale activiteiten in de directe omgeving.

Op een gegeven moment voerde men op een deel van het opgravingsterrein rituele of religieuze activiteiten uit. Dit leiden we af door de aanwezigheid van verschillende kuilen waarin offers werden begraven zoals een dump van 33 drinkbekers, een bronzen schaal en een rituele schenkkan.

In de 3^de eeuw wordt een gebouw met een stenen fundering op de locatie gebouwd. Voor de fundering gebruikte men de lokale Balegemse steen. Stenen funderingen zijn helemaal niet courant in de Romeinse periode en ze getuigen van een zekere status van het gebouw. Ze worden enkel gevonden bij villa’s en openbare gebouwen met militaire, administratieve of religieuze functies.

Onder de stenen fundering van het gebouw, was een hond begraven, die waarschijnlijk als een bouwoffer beschouwd kan worden. Het offeren van honden is een gekend fenomeen uit historische bronnen zoals Plinius de Oudere of Varro. Ze werden vooral gebruikt bij bepaalde zuiverings- of genezingsrituelen. Het kan erop duiden dat men het terrein eerst wou ‘zuiveren’ alvorens het nieuwe gebouw op te trekken.

Aan de rand van de opgraving vonden de archeologen verder ook een zeer brede Romeinse weg. De fundering van de weg bestond uit rolkeien en een dik pakket Romeinse dakpannen.

Bij de archeologische opvolging van de rioleringswerken in de Opstalstraat in juni 2025, kwam een stenen Romeinse waterput aan het licht. De huidige Opstalstraat bevindt zich gedeeltelijk binnen de Romeinse nederzetting van Velzeke, maar de exacte grens is niet gekend waardoor de locatie van de put is heel interessant voor onze kennis van de spreiding van de Romeinse nederzetting. Hij was opgebouwd met grof gehouwen Balegemse kalkstenen.

In de Windmolenstraat werden restanten van bewoning uit de 1^ste eeuw gevonden en in de Slachthuisstraat werd dan weer de noordelijke grens van de Romeinse nederzetting gevonden.