Uitzonderlijke mammoetvondst tijdens graafwerken in Denderleeuw
Tijdens graafwerken in het dorpscentrum van Denderleeuw zijn onlangs twee slagtanden en meerdere kiezen van een wolharige mammoet gevonden. De vondst gebeurde op een diepte van maar liefst 7 meter, tijdens de uitgraving van een funderingsput voor de bouw van een ondergrondse garage.
Volgens onze archeologen gaat het zeer waarschijnlijk om tanden van eenzelfde mammoet, wat de ontdekking bijzonder maakt. Op basis van vergelijkbare vondsten wordt de ouderdom voorlopig geschat op tussen 40.000 en 30.000 jaar, al is verder wetenschappelijk onderzoek nodig om dat te bevestigen.
Toeval tijdens archeologische begeleiding
De mammoettanden werden aangetroffen door werklieden op de werf, op een moment dat archeologen in opdracht van de archeologiedienst van SOLVA bezig waren met opgravingen aan de overzijde van het Administratief Centrum van Denderleeuw.
“Toen de aannemer de tanden vond, waren archeologen net actief in de onmiddellijke omgeving,” licht Bart Cherretté, coördinator onroerend erfgoed bij SOLVA, toe. “Dankzij die aanwezigheid kon snel en zorgvuldig worden ingegrepen.”
De vondsten werden voorlopig veiliggesteld en geregistreerd. Exacte datering is op dit moment nog niet mogelijk, maar volgens Cherretté is het quasi zeker dat het om resten van een wolharige mammoet gaat.
Zeldzaam in een dorpskern
Dat deze vondst uitzonderlijk is, heeft alles te maken met de locatie en de diepte. “De kans om zulke oude resten aan te treffen, zo diep in de ondergrond, is bijzonder klein,” klinkt het.
Ook burgemeester Jo Fonck onderstreept dat: “We kennen mammoetvondsten vooral van grootschalige ingrepen, zoals het rechttrekken van rivieren of het uitgraven van havendokken. Dat dit in het hart van een dorpskern gebeurt, is zeer uitzonderlijk.”
Een landschap uit de laatste ijstijd
De context waarin de mammoetrestanten zijn aangetroffen, maakt de vondst mogelijk nog unieker. Ongeveer 30.000 jaar geleden, tijdens de laatste ijstijd, vormden de Dender en de Schelde samen een brede, diepe vallei zonder vaste rivierbedding.
Door de aanwezigheid van permafrost was de ondergrond vaak bevroren. Rivieren zochten daardoor voortdurend nieuwe wegen en vormden een zogenaamd vlechtend rivierstelsel, met meerdere rivierarmen die zich over de vallei verspreidden.
“In periodes van hevige regenval of bij grote hoeveelheden smeltwater werden karkassen van dieren meegevoerd over die toendra,” verduidelijkt Cherretté. “In uitzonderlijke gevallen, zoals vermoedelijk hier in Denderleeuw, bleef een skelet (of delen ervan) grotendeels ter plaatse liggen en werd het bedekt door zand en leem.”
Dat zou kunnen verklaren waarom de mammoettanden zo diep en dicht bij elkaar zijn gevondeVerder onderzoek en mogelijke tentoonstelling
De slagtanden en kiezen worden nu verder onderzocht en geconserveerd op initiatief van onze collega’s van archeologie. Dat gebeurt via een traag en gecontroleerd proces waarbij de resten zorgvuldig worden gedroogd en behandeld, zodat ze bestand zijn tegen lucht en bacteriën.
“Samen met de huidige eigenaar, Bopro, bekijken we of de vondsten na conservatie ook permanent tentoongesteld kunnen worden,” zegt Denderleeuws schepen voor Erfgoed Marleen Van der Hoeven. Zo zouden ze op termijn ook voor het brede publiek zichtbaar kunnen worden.
Erfgoed onder onze voeten
De mammoetvondst in Denderleeuw toont hoe noodzakelijk archeologische begeleiding bij graafwerken blijft. Zelfs in een sterk bebouwde omgeving kunnen waardevolle sporen uit een ver verleden plots aan het licht komen. Sporen die ons meer leren over het landschap en het leven van tienduizenden jaren geleden.
Wie de mediaberichtgeving wil nalezen, kan terecht bij o.a. VRT NWS, HLN, Het Nieuwsblad, Gazet van Antwerpen, TV Oost, RTL Nieuws en de website van de gemeente Denderleeuw.
